آیا نام امیرالمؤمنین علی علیه السلام در قرآن ذکر شده است؟

نام امیرالمؤمنین علی علیه السلام در قرآن به عنوان جانشین رسول خدا صلوات الله علیه و آله نقل نشده است و البته دلایل و حکمتxadهای این امر هم در مباحث قبلی به طور مفصل بیان شد. اما در قرآن دو آیه وجود دارد که در آن از اسم "علی" استفاده شده و بر طبق روایات و معارفِ ادعیه و زیارات، مقصود از "علی" در آن آیات، وجود مبارک امیرالمؤمنین علی بن ابیxadطالب علیهما السلام است.

آیه نخست:

وَ إِنَّهُ في أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكيمٌ[1]

و همانا او در لوح محفوظ نزد ما نزد ما بلندمرتبه حکیم است.

در خصوص این آیه، یکی از اصحاب امام رضا علیه السلام به نام محمد بن علی بن جعفر نقل شده است:

شنیدم امام رضا علیه السلام که فرمود: امام صادق علیه السلام آیه شریفه «وَ إِنَّهُ فِی أُمِّ الْکِتَابِ لَدَیْنَا لَعَلِیٌّ حَکِیمٌ ؛ همانا او در اصل کتاب نزد ما علیِ حکیم است.» را تلاوت کرد و فرمود: منظور از آن علی بن ابی طالب علیهما السلام است.[2]

در تصریح همین معنا، در زیارت ششم امیرالمؤمنین علیه السلام که در مفاتیح الجنان نیز نقل شده است و از امام صادق علیه السلام صادر شده حضرت در وصف مولا امیرالمؤمنین میxadفرمایند:

وَ الْمُنْجِی مِنَ الْهَلَکَاتِ الَّذِی ذَکَرَهُ اللَّهُ فِی مُحْکَمِ الْآیَاتِ فَقَالَ تَعَالَى وَ إِنَّهُ فِی أُمِّ الْکِتَابِ لَدَیْنَا لَعَلِیٌّ حَکِیمٌ[3]

و رهایى بخش از مهلکهxad ها، آن کسیxadکه خدا در آیات محکم او را ذکر کرده و فرموده است: او در اصل کتاب نزد ما علىِ حکیم است.

و البته در دعای بعد از نماز روز غدیر هم این مطلب از سوی امام صادق علیه السلام بیان شده است:

أَشْهَدُ أَنَّهُ الْإِمَامُ الْهَادِي الرَّشِيدُ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ، الَّذِي ذَكَرْتَهُ فِي كِتَابِكَ فَإِنَّكَ قُلْتَ وَ قَوْلُكَ الْحَقُ وَ إِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ [4].

(خدایا) گواهی میxadدهم که او امام هادیِ رشید و امیرمؤمنان است، کسی او را ذکر کردی در کتابت و به درستی که کلام تو حق است و فرمودی: همانا او در لوح محفوظ نزد ما علی حکیم است.

آیه دوم:

در سوره شعراء، حضرت ابراهیم علیه السلام از خداوند میxadخواهد که از نسلش برای آیندگان زبان راستگویی قرار دهد:

وَاجْعَل لِّی لِسَانَ صِدْقٍ فِی الْآخِرِینَ[5]

و برای من در آیندگان زبان راستگویی قرار ده.

خداوند به این درخواست حضرت ابراهیم علیه السلام در سوره مریم پاسخ میxadدهد:

وَ وَهَبْنَا لَهُم مِّن رَّحْمَتِنَا وَ جَعَلْنَا لَهُمْ لِسَانَ صِدْقٍ عَلِیًّا[6]

و از رحمت خویش به آنان ارزانى داشتیم و بر ایشان (ابراهیم و اسحاق و یعقوب)، زبان صدق علی را قرار دادیم!

اما روایات در توضیح این آیات:

ابوبصیر از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند که:

خداى عز و جل می فرماید: « فَلَمَّا اعْتَزَلَهُمْ وَ ما يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَهَبْنا لَهُ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ كُلاًّ جَعَلْنا نَبِيًّا -

وَ وَهَبْنا لَهُمْ مِنْ رَحْمَتِنا وَ جَعَلْنا لَهُمْ لِسانَ صِدْقٍ عَلِيًّا[7] ؛ هنگامی که [حضرت ابراهیم] از آنxadها و آنچه جز خدا می پرستیدند کنارهxadگیری کرد، ما اسحاق و یعقوب را به او بخشیدیم و همه را پیغمبر قرار دادیم، و از رحمت خود بدانxadها بخشیدیم، و براى آنxadها زبان صدق علی را قرار دادیم.»

مقصود از زبان صدق در این آیه، على بن ابى طالب علیهما السلام است، زیرا ابراهیم از خداى عز و جل خواسته بود که برایش در میان آیندگان زبان راستى قرار دهد و خداى تبارک و تعالى براى او و اسحق و یعقوب، على را زبان راستگو قرار داد.[8]

اما در دعای ندبه هم به زیبایی هر چه تمامxadتر این حقیقت بیان شده است:

و بعض اتخذته [لنفسک] خلیلا، و سألک لسان صدق فی الآخرین فأجبته، و جعلت ذلک علیا[9].

و بعضی از اولیائت را به عنوان دوست خود گرفتی، و وقتی از تو زبان راستی در آیندگان خواست، دعایش را مستجاب نمودی و آن را علی علیه السلام قرار دادی.

در این فرازهای دعای ندبه ضمن اشاره به دعای حضرت ابراهیم علیه السلام که در آیه 84 سوره شعراء بیان شد، استجابت دعا را قرار دادن وجود نازنین امیرالمؤمنین علی بن ابیxadطالب علیهما السلام به عنوان زبان راستگوی حضرت ابراهیم علیه السلام در نسلxadهای آینده معرفی میxadکند.

برچسبها: نام علی علیه السلام در قرآن, امام علی در قرآن, امیرالمؤمنین در قرآن منتظران ظهور...